Są w życiu wspólnoty takie chwile, kiedy czas na moment zwalnia, pozwalając spojrzeć wstecz z wdzięcznością, a w przyszłość – z nadzieją. Jubileusz 60‑lecia Szkoły Języka Polskiego im. św. Jana Pawła II w Bostonie jest właśnie taką chwilą. To moment, w którym przeszłość spotyka się z przyszłością, a codzienna praca wielu pokoleń układa się w jedną, niezwykłą opowieść.
Uczniowie, nauczyciele i rodzice podczas uroczystości z okazji Święta Konstytucji 3 Maja – szkoła uczy dzieci historii Polski i pielęgnowania narodowych tradycji, aby najmłodsze pokolenia Polonii były dumne ze swojego dziedzictwa. Fot. Archiwum szkołyPoczątki
Od pierwszych lat istnienia polskiej parafii rzymskokatolickiej pw. Matki Bożej Częstochowskiej w południowym Bostonie towarzyszyła jej idea stworzenia placówki edukacyjnej, w której dzieci polskich emigrantów mogłyby kontynuować naukę języka ojczystego pod opieką specjalistów. Marzenie to spełniło się w 1911 roku, kiedy oddano do użytku budynek szkolny i powołano katolicką szkołę Saint Mary School. Nauczaniem zajęły się sprowadzone z Buffalo siostry zakonne ze Zgromadzenia Sióstr Felicjanek.
Szkoła realizowała program obowiązujący w archidiecezji bostońskiej, wzbogacony o lekcje religii, wspólne modlitwy oraz nabożeństwa w parafialnym kościele. Nauczaniu języka polskiego towarzyszyły lekcje historii, geografii i tradycji kultury polskiej, prowadzone w oparciu o polskie podręczniki. Ten model funkcjonował aż do końca lat 60. XX wieku.
W wyniku zmian programowych język polski został wtedy usunięty z obowiązkowych zajęć i stał się jedynie przedmiotem dodatkowym. Wówczas pojawiła się potrzeba stworzenia nowej formy nauczania. Inicjatywę podjął prezes miejscowego oddziału Związku Narodowego Polaków, Włodzimierz Pisarski, powołując sobotnią szkołę języka polskiego. Pierwszym dyrektorem została wiceprezes ZNP, Barbara Tomaszewska. Rok 1966 uznaje się za oficjalną datę powstania w tej chwili istniejącej Szkoły Języka Polskiego im. św. Jana Pawła II w Bostonie.
Dzieci i młodzież szkolna uczestniczące w uroczystości ku czci patrona szkoły, św. Jana Pawła II, którego duchowe dziedzictwo od lat inspiruje społeczność bostońskiej placówki. Fot. Archiwum szkołyRozwój
W latach 1970–2000 funkcję dyrektora pełnili kolejno: Jan Kowalczyk, Jan Biedak, Barbara Przybylska, Wiesława Lauser, Małgorzata Biedak, Marta Brodawska i Beata Kozak. W 2000 roku kierownictwo objął Jan Kozak, pełniący tę funkcję do dziś.
Rok wcześniej nadano placówce imię św. Jana Pawła II, upamiętniając 20. rocznicę wizyty Ojca Świętego w Bostonie. Szkoła została również zarejestrowana w sieci szkół należących do Centrali Polskich Szkół Dokształcających w Nowym Jorku.
W latach 1998–2008 opiekę nad szkołą sprawowały parafia Matki Bożej Częstochowskiej oraz Fundacja Kultury Polskiej w Bostonie, która ufundowała sztandar szkoły oraz placówka została oficjalnie wpisana do światowego rejestru szkół noszących imię Jana Pawła II.
Od 1994 roku szkoła systematycznie się rozwijała – od grup przedszkolnych po klasy ósme. Wzrost liczby uczniów pociągnął za sobą zwiększenie kadry pedagogicznej o wysokich kwalifikacjach, co przełożyło się na podniesienie poziomu nauczania. Szkoła, obok stałego programu edukacji w zakresie języka polskiego, historii, geografii i kultury, jako jedna z pierwszych wśród szkół polonijnych w USA wprowadziła nauczanie informatyki i wiedzy komputerowej w języku polskim.
Ten nowatorski kierunek sprawił, iż w maju 2008 roku powierzono jej organizację Jubileuszowego X Zjazdu Nauczycieli Polonijnych i Komitetów Rodzicielskich, poświęconego wykorzystaniu nowoczesnych technologii w edukacji. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele Senatu i Rządu RP, Episkopatu Polski, uczelni z Krakowa i Lublina, delegacje z Anglii i Kanady oraz 550 nauczycieli i rodziców z 76 szkół w 17 stanach USA. Dzięki nowoczesnej pracowni komputerowej szkoła przygotowała i wydała dwie publikacje: „Księgę pamiątkową szkolnictwa polonijnego w USA” oraz „Wybrane materiały pokonferencyjne X Zjazdu”. Spotkanie to uznano za jedno z najlepiej zorganizowanych w historii polonijnych zjazdów.
Nowa siedziba i dalsze działania
Po zamknięciu Saint Mary School w 2008 roku szkoła przeniosła się do budynku przy 52 Boston Street, gdzie działa do dziś. Z inicjatywy proboszcza o. Andrzeja Urbaniaka uzyskała status organizacji non profit. W latach 2008–2014 cała społeczność szkolna zaangażowała się w gruntowny remont budynku, dostosowując go do potrzeb edukacyjnych. W odnowionej Sali Jana Pawła II odbyły się w 2011 roku uroczyste obchody Stulecia Nauczania Języka Polskiego w Bostonie, upamiętniające wysiłek pokoleń budowniczych parafii i pierwszych nauczycielek – Sióstr Felicjanek.
Patron szkoły, św. Jan Paweł II, pisał: „Naród to nie tylko wspólnota luźno związanych ze sobą jednostek. Naród to synteza mowy, myślenia, wartości, doświadczenia, wiary i tradycji”. Te słowa stanowią dla szkoły zobowiązanie do pielęgnowania polskiej kultury i języka. Uczniowie najstarszych klas trzykrotnie uczestniczyli w spotkaniach szkół papieskich w Polsce – w latach 2007, 2014 i 2018.
Ważnymi wydarzeniami były również uroczystości kanonizacji Jana Pawła II w 2014 roku oraz obchody 50‑lecia szkoły w 2016 roku. Rok 2018 przyniósł potrójne święto: 40‑lecie pontyfikatu Jana Pawła II, 100‑lecie niepodległości Polski oraz 125‑lecie parafii Matki Bożej Częstochowskiej. We wszystkich tych uroczystościach aktywnie uczestniczyli uczniowie, rodzice i nauczyciele ze szkoły.
Spojrzenie w przyszłość
Sześć dekad działalności Szkoły Języka Polskiego im. św. Jana Pawła II w Bostonie to nie tylko historia instytucji – to historia ludzi, którzy ją tworzyli. Nauczycieli, którzy z pasją przekazywali wiedzę. Rodziców, którzy wspierali każde działanie. Uczniów, którzy z dumą pielęgnowali język i kulturę swoich przodków. I całej polonijnej społeczności, która przez lata udowadniała, iż wspólnota ma siłę większą niż czas i odległość.
Patrząc na sześćdziesięcioletnią drogę szkoły, widzimy nie tylko bogatą przeszłość, ale także obiecującą przyszłość. Każda sobota, każdy uśmiech ucznia, każda lekcja i każde szkolne wydarzenie są ziarnem, które kiełkuje w kolejnych pokoleniach.
Jan Kozak
opr. WEM
Wyróżnienia i podziękowania
W latach 2004–2026 nauczyciele naszej szkoły zostali uhonorowani Medalem Komisji Edukacji Narodowej, najwyższym odznaczeniem Ministra Nauki i Oświaty.
Wyróżnienia otrzymali: Ewa Pawlik, Alina Kozak, Dorota Kapcia, Jolanta Bolec, Ewa Chełstowska, Sylwia Wadach‑Kloczkowska, Halina Sobieszek, Małgorzata Momot Hurst, Joanna Shulman i Jan Kozak.
![Szkoła w Grabówku po wielkim remoncie. Jest cieplej, ładniej i nowocześniej [ZDJĘCIA, WIDEO]](https://www.eostroleka.pl/luba/dane/pliki/zdjecia/2026/projekt_bez_nazwy-4-0.jpg)