Do kościołów diecezji świdnickiej chodzi coraz mniej wiernych, na religię uczęszcza coraz mniej dzieci i młodzieży, znacząco spadła też liczba udzielanych sakramentów bierzmowania – wynika z danych dotyczących religijności Polaków w 2024 roku, które zaprezentowane zostały we wtorek przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego.
Zgodnie z wynikami ogólnopolskiego liczenia wiernych, które zostało przeprowadzone 13 października 2024 roku, w całym kraju w niedzielnej mszy uczestniczyło 29,6% zobowiązanych katolików, natomiast 14,6% przystąpiło do komunii. – W stosunku do 2023 roku oznacza to wzrost wskaźnika dominicantes [tj. osób uczestniczących w niedzielnej mszy – red.] o 0,57 p. proc. oraz wzrost communicantes [tj. osób przystępujących do komunii] o 0,64 p. proc. Istotne, iż ten trend zmian odnotowany jest w niemal wszystkich diecezjach. Można więc zauważyć, iż spadek praktyk wywołanych ograniczeniami epidemicznymi zatrzymał się (przed pandemią COVID-19 wskaźnik dominicantes wynosił bowiem 36,9%, a communicantes 16,7%) – wskazano w opracowaniu.
Najwyższy wskaźnik dominicantes odnotowano w diecezjach: tarnowskiej (62,3%), rzeszowskiej (52,4%) i przemyskiej (50,0%), a najniższy w diecezjach: koszalińsko-kołobrzeskiej (17,53%), szczecińsko-kamieńskiej (17,59%) i sosnowieckiej (18,40%). Z kolei najwyższy wskaźnik communicantes odnotowano w diecezjach: tarnowskiej (26,2%), zamojsko-lubaczowskiej (21,8%) oraz białostockiej (21,2%), a najniższy w diecezjach: sosnowieckiej (8,65%), szczecińsko-kamieńskiej (8,85%) i koszalińsko-kołobrzeskiej (8,98%).
W przypadku diecezji świdnickiej wskaźnik dominicantes (udziału w nabożeństwach) wyniósł 21,48%, natomiast wskaźnik communicantes (przystąpienie do komunii) sięgnął 11,3%. W badaniu przeprowadzonym rok wcześniej było to odpowiednio 21,93% i 11,17%, w 2022 roku – 20,4% i 10,4%, w 2021 roku – 20,6% i 9,8%, w 2020 roku nie przeprowadzono liczenia wiernych, w 2019 roku było to 27,7% i 13,4%, w roku 2018 – 29,0% i 13,7%, natomiast w roku 2017 – 29,6% i 13,8%.
– W 2024 roku sakrament Chrztu św. udzielono 247,2 tys. osobom, czyli o 7,5 p. proc. mniej niż w roku poprzednim. Do I Komunii św. przystąpiło prawie 320 tys. osób (spadek o 1,5 p. proc.). W przypadku sakramentu bierzmowania przyjęło go blisko 213 tys. osób (spadek o 27,6 p. proc.). Sakrament małżeństwa został udzielony 68,3 tys. parom (spadek o 11,6 p. proc.). Liczby dotyczące sakramentów ilustrują trend demograficzny i przemiany kulturowe polskiego społeczeństwa – zmiany wyznawanych wartości. Na poziomie sakramentów zauważalne są przemiany demograficzne i kulturowe. Spadki liczby chrztów i ślubów związane są bowiem ze zmianami demograficznymi (spadek liczby urodzeń), natomiast spadek liczby zawieranych sakramentalnych małżeństw jest skutkiem zmian kulturowych – wskazują twórcy opracowania.
W diecezji świdnickiej między 2023 a 2024 rokiem nastąpił spadek liczby udzielanych sakramentów chrztu – z 3134 do 2446, jak również procent udzielonych sakramentów chrztu dzieciom do 1. roku życia w stosunku do liczby urodzeń w danym roku – z 89,7% w 2023 roku do 86,9% w 2024 roku. Zmniejszyła się też liczba udzielonych sakramentów I Komunii – spadek z 4385 do 4036, sakramentów bierzmowania – spadek z 4073 do 1743 (!), a także sakramentów małżeństwa – spadek z 746 do 723.
Statystyki z roku 2024 potwierdzają również trend zmniejszania się liczby księży, zakonników i zakonnic. – W latach 2018-2024 liczba księży inkardynowanych zmniejszyła się o 6,4%, a posługujących duszpastersko w parafiach o 11,7%. Z kolei, liczba alumnów diecezjalnych w porównaniu do ostatniego roku zmniejszyła się o 5,3%, ale od 2018 już o ponad 50%. W tym czasie (od 2018 roku) liczba sióstr w zgromadzeniach czynnych zmniejszyła się o ponad 2 000. Jednocześnie widoczny jest także trend wzrostowy: rośnie liczba diakonów stałych – w 2022 było ich 99, a w 2024 – 109 – wyliczają autorzy z ISKK. W diecezji świdnickiej w latach 2018-2024 odnotowano spadek liczby księży inkardynowanych o 4,2%, księży posługujących duszpastersko w parafiach o 23,0%, a alumnów diecezjalnych o 65,8%
Zgodnie z danymi przedstawionymi w opracowaniu Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego, w roku szkolnym 2024/2025 na lekcje religii we wszystkich typach placówek edukacyjnych uczęszczało 75,6% uczniów, co stanowi spadek o 3 punkty procentowe w porównaniu z poprzednim rokiem szkolnym. Uczestnictwo w szkolnej katechezie według typu placówki kształtowało się następująco: w przedszkolach na zajęcia religii chodziło 82,0% uczniów (rok wcześniej 85,9%), w szkołach podstawowych – 86,4% (rok wcześniej 87,7%), w liceach ogólnokształcących – 48,1% (rok wcześniej 57,5%), w technikach – 54,2% (rok wcześniej 61,7%), w szkołach branżowych I stopnia – 55,4% (rok wcześniej 59,3%), w szkołach branżowych II stopnia – 48,3% (rok wcześniej 50,5%), a w szkołach specjalnych – 86,3% (rok wcześniej 86,3%).
Najwyższy odsetek uczniów uczęszczających na lekcje religii odnotowano w diecezji tarnowskiej (96,1%), przemyskiej (95,8%) oraz rzeszowskiej (92,4%), zaś najniższy w diecezji warszawskiej (53,3%), sosnowieckiej (59,1%) i wrocławskiej (59,9%). W przypadku diecezji świdnickiej na zajęcia uczęszczało 72,8% uczniów (w roku szkolnym 2023/2024 było to 73,9%, w roku szkolnym 2022/2023 – 77,5%, w roku szkolnym 2021/2022 – 80,9% uczniów, w roku szkolnym 2020/2021 – 82,0% uczniów, w roku szkolnym 2019/2020 – 83,5% uczniów, a w roku szkolnym 2018/2019 – 87,5% uczniów).
Z najnowszym rocznikiem statystycznym oraz rocznikami wcześniejszymi można zapoznać się na stronie Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego.
/ISKK, opr. mn/
