
Jak leczono polskie królowe? Dlaczego lekarze przez stulecia nie rozumieli znaczenia higieny? Jak wyglądała walka z epidemiami i co wspólnego mają medycyna, sztuka oraz muzyka? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań przyniesie 21. edycja programu edukacyjno-kulturalnego „Labirynt Historii”. Tegoroczne wydarzenie, organizowane pod hasłem „Pod znakiem Asklepiosa – z dziejów medycyny”, odbędzie się od 19 do 28 listopada 2026 roku w Nowym Sączu i Krakowie. W programie znalazły się wykłady, warsztaty, konferencja naukowa, spotkanie autorskie, projekcja filmu, wystawa oraz koncert. Co ważne, udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny.
Nowy Sącz odkryje fascynującą historię medycyny
Tegoroczna odsłona „Labiryntu Historii” zabierze uczestników w podróż przez dzieje medycyny – od starożytnych sposobów leczenia, przez epidemie i przełomowe odkrycia naukowe, aż po współczesne spojrzenie na ludzkie ciało.
Motywem przewodnim 21. edycji jest Asklepios, grecki bóg sztuki lekarskiej, którego symbolika od wieków związana jest z medycyną i uzdrawianiem.
Wydarzenia będą odbywać się przede wszystkim w Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu, a także w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej, Małopolskim Zespole Jednostek Edukacyjnych oraz w Krakowie.
Pierwsza pomoc i tajemnice zdrowia polskich królowych
Program rozpocznie się w czwartek, 19 listopada, warsztatami pierwszej pomocy w Małopolskim Zespole Jednostek Edukacyjnych przy ul. Jagiellońskiej 61 w Nowym Sączu.
Uczestnicy poznają zasady resuscytacji krążeniowo-oddechowej i przećwiczą czynności ratujące życie. Warsztaty poprowadzi mgr Agnieszka Janowiec. Zajęcia odbędą się w dwóch grupach, od godz. 8.00 do 9.30.
Oficjalne otwarcie 21. edycji „Labiryntu Historii” zaplanowano na poniedziałek, 23 listopada, w MCK SOKÓŁ.
O godz. 9.00 dr Jarosław Pietrzak wygłosi wykład „Ciało królowej, czyli o zdrowiu, chorobach i sposobach leczenia polskich władczyń od XVI do XVIII wieku”.
Następnie, o godz. 10.15, dr Barbara Wasiewicz przybliży postać Odo Bujwida, jednego z pionierów polskiej mikrobiologii lekarskiej.

Od cholery po transplantologię. Młodzież odkryje historię leczenia
Jednym z najważniejszych punktów programu będzie konferencja naukowo-edukacyjna „Z kronik medycyny”, zaplanowana na 26 listopada w MCK SOKÓŁ.
W wydarzeniu wezmą udział uczniowie i nauczyciele I Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza w Nowym Sączu oraz Jezuickiego Centrum Edukacji, a także zaproszeni naukowcy.
Uczestnicy poznają historię epidemii cholery, rozwój szpitalnictwa na Sądecczyźnie, sposoby leczenia stosowane w starożytnym Egipcie i Mezopotamii oraz dramatyczne skutki średniowiecznej epidemii czarnej śmierci.
Nie zabraknie tematów dotyczących szczepień, polskich pionierów medycyny czy osiągnięć profesora Zbigniewa Religi.
Konferencja rozpocznie się o godz. 8.30 i potrwa do 13.30. Jej kierownikiem będzie mgr Aneta Grabowska.
„Akuszerki i położne”. Spotkanie ze znaną pisarką
Również 26 listopada, o godz. 16.30, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Nowym Sączu przy ul. Jagiellońskiej 61 zaprosi na spotkanie autorskie z Sabiną Jakubowską.
Pisarka, autorka książek „Akuszerki” i „Położne”, opowie o historii kobiet zajmujących się opieką nad rodzącymi oraz o realiach dawnego położnictwa.
Rozmowę poprowadzi mgr Michał Chlipała.
Film o lekarzu, który zmienił medycynę
W piątek, 27 listopada, o godz. 8.00 w MCK SOKÓŁ odbędzie się projekcja węgierskiego filmu „Semmelweis” w reżyserii Lajosa Koltaia.
Produkcja z 2023 roku przedstawia historię Ignáca Semmelweisa, lekarza, który w XIX wieku odkrył znaczenie higieny rąk w zapobieganiu zakażeniom połogowym. Jego odkrycia spotkały się jednak z oporem środowiska medycznego.
Po seansie zaplanowano dyskusję z udziałem prof. Ryszarda Gryglewskiego i Michała Chlipały.
O godz. 10.45 odbędzie się również wykład poświęcony przełomowym odkryciom Semmelweisa.
Sztuka, anatomia i muzyka na zakończenie
Finał tegorocznego „Labiryntu Historii” zaplanowano na sobotę, 28 listopada.
O godz. 17.00 w Galerii Sztuki SOKÓŁ FOYER odbędzie się wspólne zwiedzanie wystawy „Anatomie” oraz spotkanie z artystami: Zbigniewem Bajkiem, Marią Molendą, Alicją Przybyszowską i Maciejem Walaskiem.
Ekspozycja prezentuje związki pomiędzy sztuką a naukowym poznawaniem ludzkiego ciała. Obok współczesnych prac artystycznych można zobaczyć historyczne grafiki anatomiczne, dawne książki medyczne oraz studia wykonane przez artystów związanych z krakowską Akademią Sztuk Pięknych.
Wystawa będzie dostępna do 6 grudnia 2026 roku.
O godz. 18.00 w sali im. Lucjana Lipińskiego rozpocznie się koncert „Remedium dla duszy”, podczas którego zabrzmi muzyka od XVI do XIX wieku.
Wystąpią Justyna Grabowska, grająca na wirginale, oraz pianista Sławomir Cierpik. W programie znajdą się kompozycje m.in. Henry’ego Purcella, Ludwiga van Beethovena, Fryderyka Chopina i Erika Satie.
Wstęp bezpłatny. Jak zarezerwować miejsce?
Udział we wszystkich wydarzeniach 21. „Labiryntu Historii” jest bezpłatny.
Na warsztaty, wykłady, konferencję oraz projekcję filmu obowiązuje wcześniejsza rezerwacja telefoniczna ze względu na ograniczoną liczbę miejsc.
Rezerwacje: tel. 18 448 26 56, od poniedziałku do piątku w godz. 8.00–16.00.
Na koncert „Remedium dla duszy” obowiązują bezpłatne wejściówki dostępne w kasie MCK SOKÓŁ przy ul. Długosza 3 w Nowym Sączu.
Wizyta studyjna w Krakowie, zaplanowana na 25 listopada, przeznaczona jest dla grupy zorganizowanej.
Szczegółowy program dostępny jest na stronach www.labirynthistorii.pl oraz www.mcksokol.pl.
Źródło: Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ, program 21. edycji „Labiryntu Historii”.







