Spacerówkę w pozycji siedzącej wprowadza się zwykle od ok. 6. miesiąca życia – gdy dziecko samodzielnie siada i kontroluje głowę. Z oparciem rozłożonym do najniższej pozycji część modeli służy już od urodzenia, a pozycja półleżąca wchodzi w grę, gdy maluch pewnie trzyma głowę i zaczyna samodzielnie sam siadać – taki etap przejściowy warto skonsultować z fizjoterapeutą dziecięcym. Jak widać, odpowiedzią na to pytanie nie jest więc konkretny miesiąc, ale etap rozwoju malucha i wybrana pozycja oparcia.
Dlaczego nie da się podać jednej daty?
Dzieci rozwijają się w różnym tempie, dlatego o wprowadzeniu pozycji siedzącej w spacerówce decydują konkretne umiejętności, a nie liczba miesięcy. Dopiero gdy dziecko samodzielnie siada i kontroluje głowę, oparcie można stopniowo podnosić do pozycji siedzącej.
Samodzielny siad to pozycja, którą dziecko samo przyjmuje i utrzymuje bez podpierania. To najważniejsze kryterium pozycji siedzącej w wózku – niemowlę, które siedzi tylko wtedy, gdy ktoś je posadzi, jeszcze go nie spełnia.
Nawet kiedy warunek samodzielnego siadu jest już spełniony, należy obserwować oznaki zmęczenia, takie jak opadająca głowa, ślinienie lub inne niepokojące objawy – gdy wystąpią, pozycję siedzącą należy jeszcze odłożyć.
Trzy pozycje oparcia – co oznaczają dla kręgosłupa?
Każda pozycja oparcia wymaga innego etapu rozwoju: leżąca – żadnego, półleżąca – kontroli głowy i pierwszych prób siadania, a siedząca – pełnego, samodzielnego siadu.
Kręgosłup noworodka ma kształt litery C. Krzywizny kształtują się stopniowo, wraz z rozwojem ruchowym: lordoza szyjna – gdy dziecko zaczyna kontrolować głowę, kifoza piersiowa – gdy zaczyna samodzielnie siadać, a lordoza lędźwiowa – gdy wstaje i uczy się chodzić.
Pozycję półleżącą lepiej jest jednak wprowadzać dopiero przy pewnym samodzielnym siadaniu, a nie już przy jego pierwszych próbach – im bardziej dojrzała kifoza piersiowa, tym mniejsze ryzyko przeciążenia kręgosłupa.
Jak długo dziecko może siedzieć w spacerówce?
Na początku krótko, a wraz z rozwojem dziecka czas spędzany w pozycji siedzącej można stopniowo wydłużać. Na każdym etapie należy obserwować malucha – gdy pojawią się oznaki zmęczenia, takie jak opadająca głowa, ślinienie, rozdrażnienie lub inne niepokojące objawy, trzeba obniżyć oparcie.
Czy pozycja półleżąca jest równie bezpieczna jak leżąca?
Nie – pozycja półleżąca wymaga kontroli głowy i napięcia mięśniowego, których pozycja leżąca nie wymaga. Nadaje się więc jedynie jako etap przejściowy, gdy dziecko już pewnie trzyma głowę i zaczyna samo siadać. Dlatego ważne jest, żeby upewnić się, na jakim etapie rozwojowym jest dziecko, zanim wprowadzi się pozycję półleżącą – nie można sadzać w niej maluszka na siłę tylko dlatego, iż wydaje się bezpieczniejsza niż pełne siedzenie.
Bierne sadzanie to ustawianie dziecka w pozycji, której samo jeszcze nie przyjmuje. Fizjoterapeuci dziecięcy ostrzegają, iż podnosi ono ryzyko wad postawy i zaburza prawidłowy wzorzec ruchu, dlatego aż do odpowiedniego etapu rozwoju spacerówkę rozkłada się na płasko.
Od kiedy można używać spacerówki, która nie rozkłada się na płasko?
Dopiero gdy dziecko pewnie trzyma głowę i samodzielnie siada – wcześniej potrzebna jest pozycja leżąca, której taki model nie zapewni.
Czy w spacerówce można wozić noworodka?
Tak, ale tylko w modelu dopuszczonym do użytkowania od urodzenia i możliwie płasko – czyli z oparciem odchylanym tak nisko, jak to tylko możliwe. Taka pozycja przypomina wtedy gondolę, dając dziecku podparcie na całej długości kręgosłupa. Podobieństwo to nie oznacza jednak identycznych warunków: na dłuższy sen noworodka lepiej sprawdza się gondola, a spacerówka w pozycji leżącej głównie na krótsze wyjścia i drzemki. Potwierdzają to same normy: siedzisko spacerowe nie ma oznaczenia zgodności z EN 1466:2023, czyli normą, która wprost przewiduje funkcję snu – ma je tylko gondola.
Dlaczego warto wybrać wózek spacerowy z regulowanym oparciem?
Model, w którym oparcie rozkłada się od pełnej pozycji leżącej aż po pozycję siedzącą, dopasowuje się do kolejnych etapów rozwoju dziecka – zamiast zmuszać rodziców do zgadywania, który kąt jest już bezpieczny. Gdy pojawią się oznaki zmęczenia, wystarczy z powrotem odchylić oparcie, zamiast przesiadać dziecko do innego wózka.
Najlepiej, gdy do tego dodatkowo siedzisko jest dwukierunkowe – ustawione przodem do rodzica, w pierwszych miesiącach daje maluszkowi więcej z tego, co zapewniała gondola: bliskość i kontakt wzrokowy z opiekunem. Gdy dziecko podrośnie i zacznie bardziej interesować się otoczeniem, siedzisko można obrócić przodem do kierunku jazdy – bez kupowania nowego wózka. Takie dwukierunkowe siedzisko z regulowanym oparciem ma na przykład wózek Venicci Upline 3.
Jeden produkt wystarcza wtedy od pierwszych dni życia aż po okres, gdy dziecko samodzielnie siedzi i obserwuje otoczenie.
Pora na spacerówkę jest więc wtedy, gdy dziecko jest na nią fizycznie gotowe. Decyduje etap rozwoju malucha i dobrana do niego pozycja oparcia, a nie data w kalendarzu.
Artykuł ma charakter informacyjny. Moment przejścia do kolejnej pozycji oparcia należy omówić z pediatrą lub fizjoterapeutą dziecięcym.
Źródło: Kiedy zmienić gondolę na spacerówkę?
