Pomoce dydaktyczne dla szkoły podstawowej – jak uczyć klasę, w której każdy uczeń jest w innym miejscu

wroclawskiportal.pl 1 tydzień temu

W każdej klasie jest ktoś, kto skończył zadanie po trzech minutach i zaczyna się nudzić. Jest też ktoś, kto po piętnastu minutach wciąż nie wie, od czego zacząć. A pomiędzy nimi – cała reszta, każdy w swoim tempie. Nauczyciel szkoły podstawowej codziennie gra na tej rozpiętości jak na instrumencie o zbyt wielu strunach. Dobrze dobrane pomoce dydaktyczne nie rozwiążą tego problemu za niego, ale potrafią sprawić, iż różnice w tempie przestają być przeszkodą, a zaczynają być punktem wyjścia.

Lekcja to kilka różnych sytuacji, nie jedna

Kiedy myślimy o pomocach dydaktycznych, zwykle wyobrażamy sobie przedmiot pokazywany przy tablicy. Tymczasem w ciągu jednego dnia w szkole nauczyciel przechodzi przez wiele odrębnych sytuacji: wejście w temat, pracę w grupach, utrwalanie, zajęcia wyrównawcze, świetlicę, godzinę wychowawczą. Każda z nich wymaga czegoś innego. Pomoc, która świetnie działa na rozgrzewkę, może się nie sprawdzić na zajęciach kompensacyjnych – i odwrotnie.

Dlatego zamiast przeglądać pomoce przedmiot po przedmiocie, warto spojrzeć na nie przez pryzmat tego, kiedy i do czego mają służyć.

Na początek lekcji: wejście w temat przez ruch

Po przerwie uczniowie rzadko są gotowi od razu usiąść i słuchać. Kilka minut aktywności, która łączy ruch z myśleniem, potrafi zebrać ich uwagę skuteczniej niż prośba o ciszę.

Tu dobrze sprawdzają się duże maty edukacyjne rozkładane na podłodze. Mata suchościeralna Labirynt w formacie 100 × 100 cm to plansza, na której uczniowie szukają drogi do celu i rysują ją flamastrami (w zestawie cztery kolory). Można ją wykorzystać indywidualnie albo zespołowo, w sali i na boisku – laminowany materiał jest wodoodporny i łatwo go wyczyścić. Producent, krakowska firma Gray group, podkreśla, iż mata nadaje się dla grup w każdym wieku.

W pracy grupowej: zadanie, które wymaga współpracy

Praca w grupach ma sens tylko wtedy, gdy zadanie naprawdę wymaga kilku osób. W przeciwnym razie jeden uczeń robi wszystko, a reszta patrzy.

Mata matematyczna „Dinozaury” wymusza podział ról w naturalny sposób. Na macie są proste działania, a każdy wynik odpowiada kolorowi z legendy. Jedna osoba liczy, druga sprawdza, trzecia koloruje – i z każdym poprawnym rozwiązaniem odkrywa się fragment prehistorycznego krajobrazu. W zestawie jest sześć suchościeralnych flamastrów, więc z maty można korzystać wielokrotnie.

Do zadań logicznych przydaje się Mata kodowanie – komplet dwóch mat 100 × 100 cm z książką Matmata z pomysłami na zabawy i kartami do samodzielnego wydruku w pięciu motywach (owoce, pogoda, sport, ubranka, zwierzaki). Zamiast cyfr uczniowie posługują się obrazkami i symbolami, układając sekwencje i szukając rozwiązań. Opis produktu zwraca uwagę na rzecz, którą nauczyciele znają z praktyki: samodzielne rozwiązanie zagadki daje dzieciom satysfakcję i działa wyciszająco.

Przy utrwalaniu: gra zamiast kartkówki

Utrwalanie to moment, w którym uczniowie najczęściej się wyłączają, bo „przecież już to było”. Gra planszowa zmienia dynamikę: wiedza staje się narzędziem do wygranej, a nie materiałem do odpytania.

Quiz Język Polski włoskiego wydawnictwa Lisciani to gra oparta na programie szkoły podstawowej, przeznaczona dla dzieci w wieku 5–10 lat. W pudełku są plansza, cztery pionki, spinner, 48 dwustronnych kart z pytaniami oraz żetony i odznaki. Pytania dotyczą synonimów, przeciwieństw, definicji, pisowni i gramatyki – czyli dokładnie tego, co w klasach I–III wymaga wielu powtórek.

Na zajęciach wyrównawczych: konkret zamiast symbolu

Uczeń, który nie nadąża, zwykle nie potrzebuje więcej tego samego. Potrzebuje innej drogi do tego samego pojęcia – najlepiej takiej, którą może dotknąć.

Klasycznym przykładem są ułamki. Nauka ułamków. Układanka marki Goki to zestaw klocków z nadrukowanymi ułamkami, które składają się w koła. Uczeń widzi i czuje w dłoni, jaką część całości stanowi dany element. Gdy coś się nie zgadza, nie trzeba mu tego tłumaczyć – po prostu klocek nie pasuje. Producent poleca układankę od 6. roku życia, zarówno do szkół, jak i do przedszkoli.

Na zajęciach kompensacyjno-wyrównawczych i terapeutycznych często wraca też problem percepcji wzrokowej. Gimnastyka wzroku i umysłu (części I i II z zestawem kontrolnym) wydawnictwa Epideixis to ćwiczenia oparte na czarno-białych elementach graficznych, rozwijające analizę i syntezę wzrokową, koncentrację oraz różnicowanie znaków i kształtów. Pierwsza część jest przeznaczona dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym, druga – dla nieco starszych. Zestaw kontrolny pozwala uczniowi samodzielnie sprawdzać wyniki, co odciąża nauczyciela pracującego jednocześnie z kilkorgiem dzieci.

Na godzinie wychowawczej: rozmowa, której nie da się zaplanować podręcznikiem

Starsze klasy szkoły podstawowej to czas, w którym emocje zaczynają wpływać na naukę co najmniej tak samo jak umiejętności. Wychowawcy szukają materiałów, które pozwolą o tym rozmawiać bez moralizowania.

Dbam o emocje Wydawnictwa WIR to 50 kart edukacyjnych dla dzieci w wieku 10–15 lat, podzielonych na cztery obszary: potrzeby i emocje, odporność psychiczna, samoświadomość i samoakceptacja oraz relacje z innymi. Karty można wykorzystać jako punkt wyjścia do rozmowy w kręgu, do pracy w parach albo jako zadanie na zakończenie zajęć. Sprawdzą się też w gabinecie pedagoga szkolnego.

Trzy zasady, które ułatwiają wybór

Pierwsza: kupuj pod konkretną sytuację, a nie „ogólnie do klasy”. Pomoc bez przypisanego miejsca w planie lekcji najczęściej trafia do szafy.

Druga: szukaj pomocy wielokrotnego użytku. Maty suchościeralne, karty i gry planszowe obsłużą kilka roczników, a zeszyty ćwiczeń z zestawem kontrolnym można wykorzystywać z kolejnymi uczniami.

Trzecia: zostaw miejsce na ruch. W szkole podstawowej ciało przez cały czas uczy się razem z głową – pomoce, które pozwalają wstać z ławki, często działają lepiej niż te, które trzymają ucznia przy stoliku.

Gdzie kupić dobrej jakości pomoce dydaktyczne dla szkoły podstawowej

Szkoła kupuje inaczej niż rodzic. Liczy się nie tylko sam produkt, ale też sposób rozliczenia zakupu, możliwość skompletowania wyposażenia w jednym miejscu i pewność, iż pomoce wytrzymają kilka lat intensywnej pracy.

Wszystkie pomoce opisane w tym artykule pochodzą z działu pomoce dydaktyczne dla szkoły podstawowej sklepu Liger.net.pl. To sklep, który specjalizuje się w pomocach terapeutycznych i edukacyjnych, dlatego obok gier i mat do klasy znajdziesz tam również materiały do terapii pedagogicznej, logopedycznej i sensorycznej – przydatne dla pedagoga szkolnego czy nauczyciela wspomagającego.

Dla szkół publicznych ważna jest możliwość zapłaty przelewem z 14-dniowym terminem na podstawie faktury VAT. Przy większych zamówieniach dostawa jest bezpłatna. jeżeli kompletujesz wyposażenie sali lub gabinetu i potrzebujesz podpowiedzi, możesz zadzwonić pod numer +48 792 790 883.