W dniach 14–18 września studenci Uniwersytetu Lubońskiego III Wieku zwiedzili najcenniejsze zabytki kultury polskiej w Małopolsce: Zamek Królewski i Katedrę na Wawelu, kopalnię soli w Bochni, drewniany kościół w Dębnie Podhalańskim, zamek w Niedzicy oraz Muzeum – Dom Rodzinny Jana Pawła II w Wadowicach.
Do Krakowa przyjechaliśmy w godzinach popołudniowych i prosto z autokaru przystąpiliśmy do zwiedzania miasta – najpierw pieszo, a potem elektrycznymi meleksami, aby gwałtownie i wygodnie zobaczyć jego największe atrakcje. Kraków to dawna stolica Polski, miejsce koronacji i spoczynku naszych władców oraz kolebka polskiej kultury z niezwykle piękną, zabytkową architekturą. Podczas spaceru z przewodnikiem podziwialiśmy renesansowe krużganki zamku królewskiego, a w katedrze św. Wacława i Stanisława barokową konfesję św. Stanisława oraz renesansową Kaplicę Zygmuntowską. W katedrze odbywały się koronacje królów Polski i ich pochówki. Pochowani są tutaj niemal wszyscy królowie od Władysława I Łokietka do Stanisława Leszczyńskiego, a także członkowie rodzin królewskich, bohaterowie i wieszcze narodowi, przywódcy polityczni oraz biskupi krakowscy. W podziemnych kryptach znajdują się monumentalne sarkofagi, historyczne nagrobki i kaplice władców.
Przejazd meleksem pozwolił nam zobaczyć z zewnątrz najważniejsze zabytki miasta: Rynek Główny z bazyliką Mariacką i Sukiennicami, Wzgórze Wawelskie, Drogę Królewską, Planty oraz klimatyczny Kazimierz. W jedno popołudnie na nic więcej nie mogliśmy liczyć. Kraków był dla nas miejscem zakwaterowania i jednocześnie bazą wypadową w polskie góry oraz na Jurę Krakowsko-Częstochowską. Następnego dnia udaliśmy się do Zakopanego, które przywitało nas wspaniałą, słoneczną pogodą. To najwyżej położone i najbardziej wysunięte na południe miasto Polski, nazywane zimową stolicą kraju. We wrześniu było znacznie spokojniej niż w okresie letnim, z czego byliśmy bardzo zadowoleni.
Kasprowy Wierch, o wysokości 1987 m, jest jednym z najbardziej znanych szczytów polskich Tatr. Jego panoramę podziwialiśmy podczas wjazdu wagonikiem kabinowej kolejki linowej z Kuźnic. Trasa ma 4250 m długości i ponad 900 m przewyższenia. Po drodze mogliśmy podziwiać m.in. masyw Giewontu, Czerwone Wierchy, Kocioł Goryczkowy i Dolinę Suchą Kasprową. Z górnej stacji rozciąga się imponująca panorama gór, która zapiera dech w piersiach. Chętni odbyli również spacer do Suchej Przełęczy. W Zakopanem spacerowaliśmy także po Krupówkach, a następnie wjechaliśmy kolejką linowo-terenową na Gubałówkę. Z jej szczytu, położonego na wysokości 1120 m, rozciąga się piękny widok na Tatry, Zakopane, Gorce, Pieniny i Beskid Żywiecki. W środę odwiedziliśmy Bochnię – jedno z najstarszych miast Małopolski, które otrzymało prawa miejskie cztery lata przed Krakowem. Największą atrakcją jest Kopalnia Soli Bochnia, założona w 1248 roku, będąca najdłużej działającym zakładem wydobywczym w Europie. Według legendy sól pojawiła się tutaj za sprawą św. Kingi i jej pierścienia. Wydobywano ją przez prawie osiem wieków, aż do 1990 roku.
Dzisiaj pozostał labirynt solnych korytarzy i komór, udostępniony turystom w ramach kilku tras. Nasza grupa wybrała trasę mieszaną, dostosowaną dla seniorów. Do podziemi zjechaliśmy prawdziwą windą górniczą, a następnie przewodnik poprowadził nas przez autentyczne wyrobiska solne. Projekcje multimedialne, hologramy i efekty dźwiękowe wzbogaciły opowieść o historii wydobycia soli. Tajemnicze korytarze, cisza i niezwykłe wnętrza stworzyły niezapomniane doświadczenie – prawdziwą podróż w czasie. W 2000 roku kopalnię wpisano na Listę Pomników Historii, a w 2013 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Po zwiedzaniu kopalni pojechaliśmy do Dębna Podhalańskiego. Największą atrakcją tej małej wsi jest XV-wieczny, drewniany, gotycki kościół pw. św. Michała Archanioła, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jest to najstarszy drewniany kościół na Podhalu. Wzniesiono go w 1490 roku z modrzewiowych zrębów łączonych bez użycia gwoździ. Wewnątrz uwagę przykuwa unikatowa, ponad 500-letnia polichromia malowana na drewnie oraz XIV-wieczny drewniany krucyfiks. W kościółku w 1973 roku kręcono sceny ceremonii ślubnej do filmu „Janosik”. Tego dnia na krótko podjechaliśmy również do Ojcowskiego Parku Narodowego, najmniejszego parku narodowego w Polsce. Charakteryzują go niezwykłe formy skalne, liczne jaskinie, siedliska nietoperzy oraz bogata roślinność. Idąc Doliną Prądnika, podziwialiśmy przyrodę, drewnianą XIX-wieczną zabudowę Ojcowa oraz zamek w Pieskowej Skale. Degustacja Pstrąga Ojcowskiego – grillowanego z ziołami i wędzonego – zrekompensowała nam trudy całego dnia. Czwartego dnia odbyła się wycieczka do malowniczej Niedzicy, położonej u podnóża Pienin Spiskich nad Jeziorem Czorsztyńskim. Z przystani „Biała Dama” weszliśmy na pokład statku widokowego „Harnaś”. Podczas rejsu podziwialiśmy panoramę Pienin, średniowieczne zamki w Niedzicy i Czorsztynie, zaporę wodną oraz liczne ptactwo wodne. Mogliśmy także zażyć kąpieli słonecznej na otwartym pokładzie.
Jezioro Czorsztyńskie powstało w wyniku zalania koryta Dunajca. Pod wodą znalazły się okoliczne wsie: Czorsztyn, częściowo Niedzica i Stare Maniowy. Po zejściu na ląd udaliśmy się do zamku w Niedzicy. Składa się on z zamku średniego, dolnego i górnego, w którym mieści się muzeum. W piwnicach znajdowały się niegdyś magazyny oraz więzienie z salą tortur. Wyższe kondygnacje prezentują historię regionu spiskiego i dawne wnętrza: izbę żupana spiskiego, sypialnię, izbę straży, salę myśliwską, kaplicę oraz komnaty mieszkalne ostatnich właścicieli. Muzealne eksponaty pochodzą głównie z XVI–XIX wieku. Z dużego tarasu widokowego rozpościera się wspaniały widok na zalew, zaporę i ruiny zamku w Czorsztynie. W drodze powrotnej do domu zatrzymaliśmy się w Wadowicach – mieście położonym u podnóża beskidzkich wzgórz, które w 2027 roku będzie obchodzić 700-lecie pierwszej wzmianki w dokumentach. To tutaj urodził się, dorastał i odkrywał swoją drogę przyszły papież Jan Paweł II. Przyszedł na świat w skromnej kamienicy przy ul. Kościelnej 7, w której w tej chwili mieści się Muzeum – Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II. Nowoczesna, multimedialna placówka przedstawia kolejne etapy życia Karola Wojtyły. Centralnym miejscem wystawy jest mieszkanie Wojtyłów z rodzinnymi pamiątkami.
Ulica Kościelna prowadzi na rynek – Plac Jana Pawła II. Na jego rogu wznosi się XVIII-wieczna, późnobarokowa bazylika Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny. W Kaplicy Świętej Rodziny można zobaczyć zabytkową chrzcielnicę św. Jana Pawła II, a w kaplicy poświęconej papieżowi – jego relikwie. Pontyfikat Jana Pawła II trwał 27 lat. W tym czasie trzykrotnie odwiedził ukochane Wadowice. Odszedł 2 kwietnia 2005 r. Wadowice kojarzą się również ze słynnymi kremówkami papieskimi, które można spróbować w kawiarenkach na rynku. Wypiekane są z delikatnego ciasta francuskiego i przekładane kremem, zgodnie z tradycyjną recepturą.
Wycieczka odbyła się dzięki finansowemu wsparciu Starostwa Powiatowego w Poznaniu.
Maria i Jan Błaszczak
Studenci Uniwersytetu Trzeciego Wieku na wycieczce do Niedzicy fot. Zb. ULTW
