Ministra edukacji Barbara Nowacka podpisała rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – poinformowało MEN.
Resort edukacji podał także, iż ministra podpisała nowelizację rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. Podstawa programowa wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego będzie obowiązywać od 1 września 2026 r. wszystkie dzieci uczęszczające do tych placówek. Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej będzie wdrażana sukcesywnie począwszy od 1 września 2026 r. w klasach I i IV szkoły podstawowej, a w latach następnych również w kolejnych klasach szkoły podstawowej. Nowa podstawa programowa przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa będzie stosowana od 1 września 2027 r. w klasach VIII. Podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkole podstawowej będzie obowiązywać od 1 września 2026 r.Podstawa programowa wychowania przedszkolnego obejmuje cele wychowania przedszkolnego, zadania przedszkola, osiągnięcia dziecka na koniec wychowania przedszkolnego oraz warunki i sposób realizacji. Minimalizuje kontakt z narzędziami ekranowymi poprzez ograniczenie ich użycia przez nauczyciela wyłącznie do celów dydaktycznych. Nowością są doświadczenia edukacyjne, które mają wspierać rozwój osobisty, psychiczny, społeczny i fizyczny oraz budować poczucie sprawczości u dzieci. Mają m.in. rozwijać umiejętności komunikacyjne i współpracy.
Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla klasy I–III szkoły podstawowej charakter zintegrowany, skoncentrowany wokół kompetencji fundamentalnych (językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych), kompetencji przekrojowych (rozwiązywanie problemów, kooperacja i dbanie o innych, myślenie krytyczne oraz kreatywne, dbanie o siebie i kierowanie sobą) oraz sprawczości.
Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla klas IV–VIII szkoły podstawowej obejmuje przedmioty: język polski, język obcy nowożytny, drugi język obcy nowożytny, język łaciński, muzykę, plastykę, historię, edukację obywatelską, przyrodę, geografię, biologię, chemię, fizykę, matematykę, informatykę, zajęcia praktyczno-techniczne, wychowanie fizyczne, edukację dla bezpieczeństwa, edukację zdrowotną, etykę, język mniejszości narodowej lub etnicznej, język regionalny – język kaszubski.
Podstawa programowa w zakresie edukacji zdrowotnej i wychowania fizycznego zawarta w nowym rozporządzeniu pozostała niezmieniona w stosunku do tej, która obowiązuje już w szkole podstawowej od roku szkolnego 2025/2026.
W podstawie programowej dla szkoły podstawowej wskazano treści nauczania, które zostały przypisane do sześciu interdyscyplinarnych modułów tematycznych: moduł bezpieczeństwo i obrona, moduł medialny, moduł filozoficzny, moduł ekonomiczno-finansowy, moduł klimatyczny, moduł kultura.
Ponadto, w przypadku części przedmiotów przewidziano wymagania do wyboru, których celem jest wzbogacenie wiedzy uczniów (o tym, jakie wymaganie do wyboru jest realizowane w ramach danych zajęć edukacyjnych zdecyduje nauczyciel). Nie będą one obowiązywały na egzaminie ósmoklasisty.
Podobnie jak w klasach I-III, także w klasach IV-VIII nowością będą doświadczenia edukacyjne.
W nowej podstawie programowej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkole podstawowej zaproponowano odmienną od dotychczasowej hierarchię celów kształcenia oraz uzupełniono treści nauczania – wymagania szczegółowe dotyczące wiedzy i umiejętności o szczególnie istotne treści z perspektywy funkcjonowania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, tj. z zakresu edukacji zdrowotnej oraz edukacji społecznej. Dodatkowo rozszerzono treści w obszarze matematycznym i językowym, wyeksponowano treści związane z kształtowaniem postaw etycznych i społecznych oraz rozszerzono treści związane z rozwijaniem kompetencji cyfrowych uczniów.
Podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym została przygotowana z uwzględnieniem funkcjonalnego podejścia do edukacji, opartego na założeniach modelu biopsychospołecznego oraz wytycznych Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). Kluczowym elementem tego podejścia jest odniesienie się do dziewięciu obszarów funkcjonowania określonych w Szkolnej Ocenie Funkcjonalnej. Stanowią one podstawę do planowania działań dydaktycznych i wychowawczych.
Nowelizacja rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół wprowadza zmiany w ramowym planie nauczania dla publicznej szkoły podstawowej. Zwiększa tygodniowy wymiaru godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych w klasach I-III z 20 do 21 godzin. Wprowadza interdyscyplinarny przedmiot przyroda w klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze po 3 godziny tygodniowo w każdej klasie. Wprowadza nowy przedmiot – edukacja obywatelska w klasach VI i VII w wymiarze po 1 godzinie tygodniowo (zastąpi nauczany w klasie VIII przedmiot wiedza o społeczeństwie). Wprowadza nowy przedmiot – zajęcia praktyczno-techniczne w klasach IV–VI w wymiarze po 2 godziny tygodniowo w każdej klasie (zastąpią przedmiot technika).
Zajęcia praktyczno-techniczne będą w rozkładzie zajęć w dwugodzinnych blokach, a zajęcia przyrody – w co najmniej dwugodzinnych blokach (ma to umożliwić realizację zadań i projektów, które wymagają większej ilości czasu).
W klasach IV–VIII zwiększony zostanie wymiar godzin do dyspozycji dyrektora szkoły (z 4 do 6 godzin). Możliwe będzie przeznaczenia tych godzin również na zajęcia rozwijające kompetencje fundamentalne uczniów (językowe, matematyczne, cyfrowe i ruchowe).
Co najmniej jedna godzina w miesiącu zajęć z wychowawcą w klasach IV–VIII ma być przeznaczona na rozwijanie u uczniów umiejętności dotyczących bezpiecznego zachowania się w sytuacjach zagrożeń występujących w czasie pokoju i w czasie wojny.
Obowiązkowa będzie realizacja tygodnia projektowego w klasach IV–VIII (z wyłączeniem szkoły podstawowej dla dorosłych) w każdym roku szkolnym. Chodzi o rozwijanie u uczniów praktycznych umiejętności, a także rozwijanie umiejętności interpersonalnych, integrowanie wiedzy z różnych przedmiotów i naukę współpracy. Realizacja projektów, polegających na rozwiązaniu konkretnego problemu, ma umożliwić uczniom aktywne doświadczanie wiedzy.
Tydzień projektowy ma być obowiązkowo organizowany: w roku szkolnym 2027/2028 – w klasie IV i V szkoły podstawowej; w roku 2028/2029 – w klasach IV–VI; w roku 2029/2030 – w klasach IV–VII; od roku 2030/2031 – w klasach IV–VIII.
Tydzień projektowy może być organizowany również w roku szkolnym: 2026/2027 – w klasach IV–VIII szkoły podstawowej; 2027/2028 – w klasach VI–VIII; 2028/2029 – w klasach VII i VIII; 2029/2030 – w klasie VIII.
MEN podało, iż przygotowywany jest w tej chwili przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy poradnik dotyczący realizacji w szkołach tygodnia projektowego.
Ramowy plan nauczania dla szkoły podstawowej specjalnej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym wyodrębnia sześć zajęć edukacyjnych (porozumiewanie się, edukacja środowiskowa, edukacja społeczna, edukacja osobista i zdrowotna, edukacja artystyczna oraz wychowanie fizyczne), zamiast obecnych czterech.
Zmiany będą obowiązywać od roku szkolnego 2026/2027 w klasach I i IV szkoły podstawowej.
Resort edukacji podał także, iż oba rozporządzenia zostały skierowane do publikacji w Dzienniku Ustaw, a przewidywana ich publikacja to ok. 20 marca br.
