58. rocznica Marca ’68 na Uniwersytecie Warszawskim

– Jestem przekonany o tym, iż Uniwersytet Warszawski jest dziś taki, jakiego chcieli bohaterowie wydarzeń sprzed 58 lat: otwarty, tolerancyjny i kierujący się przede wszystkim szacunkiem człowieka do człowieka – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, podczas uroczystości upamiętniającej więc protestacyjny studentów z 1968 roku. Wzięli w niej udział członkowie społeczności akademickiej, mieszkańcy Warszawy i goście.

Demonstracja sprzed 58 lat, która odbyła się na uniwersyteckim dziedzińcu przy Krakowskim Przedmieściu, zapoczątkowała falę studenckich protestów w całym kraju. Wydarzenia trwały od 8 do 23 marca, a ich bezpośrednimi przyczynami były decyzje polityczne dotyczące zdjęcia z afisza Teatru Narodowego spektaklu Dziady w reżyserii Kazimierza Dejmka, a także skreślenie z listy studentów Wydziału Historycznego UW Adama Michnika i Henryka Szlajfera.

– Wierzymy, iż to, z czym mieliśmy do czynienia w 1968 roku, nigdy już się nie wydarzy; iż każdy, kto przekroczy bramy Uniwersytetu Warszawskiego, będzie czuł się częścią wspólnoty akademickiej. Jestem przekonany, iż tego typu uroczystości powodują, iż sięgamy pamięcią do przeszłości, myślimy o teraźniejszości i marzymy o przyszłości – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, podczas tradycyjnej uroczystości rocznicowej, która odbyła się 8 marca na Kampusie Głównym UW.

– Jestem przekonany o tym, iż Uniwersytet Warszawski jest dziś taki, jakiego chcieli bohaterowie wydarzeń sprzed 58 lat: otwarty, tolerancyjny i kierujący się przede wszystkim szacunkiem człowieka do człowieka – dodał rektor UW.

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele władz, wydziałów i jednostek uczelni, studenci, doktoranci i pracownicy, a także reprezentaci Miasta st. Warszawy.

– To tutaj młodzi ludzie – studenci i studentki tej uczelni – mieli odwagę stanąć w obronie wolności słowa, praworządności i prawdy. Ich determinacja, solidarność z represjonowanymi oraz sprzeciw wobec cenzury przypominają nam, iż wolność wymaga stałej troski i odpowiedzialności. W tym szczególnym miejscu oddajemy hołd wszystkim, którzy 8 marca 1968 roku wybrali postawę niezależności i sprzeciwili się nadużyciom władzy – powiedziała Renata Kaznowska, zastępca prezydenta m.st. Warszawy, odczytując list Rafała Trzaskowskiego, prezydenta m.st. Warszawy.

Głos zabrali również przewodniczący Samorządu Studentów i Samorządu Doktorantów UW oraz uczestnicy wydarzeń z 1968 roku.

Pamięć i zobowiązanie

– Wydarzenia z Marca 1968 roku są trudne z perspektywy historii Uniwersytetu Warszawskiego, ale niezwykle ważne z perspektywy historii zarówno Polski, jak i Warszawy. Studenci upomnieli się o solidarność społeczną, wolność słowa i autonomię akademii. W zamian otrzymali relegowanie z uczelni, haniebną kampanię oraz łamanie wolności słowa i człowieka. Te wydarzenia zobowiązują nas – młode pokolenie – do tego, by już nigdy nie powróciły – mówił Mateusz Mossakowski, przewodniczący Samorządu Studentów UW.

– 8 marca 1968 roku na stałe zapisał się w historii UW i całej polskiej akademii. Heroizm bohaterów wydarzeń sprzed 58 lat pozostaje częścią naszego akademickiego dziedzictwa. Jako przewodnicząca Samorządu Doktorantów czuję szczególną odpowiedzialność za pamięć o tamtym pokoleniu. To dzięki niemu możemy dziś pracować i dyskutować w przestrzeni, w której wolność myślenia stanowi fundament naszej uczelni – powiedziała Justyna Jaworska, przewodnicząca Samorządu Doktorantów UW.

Wspomnieniami z 1968 roku podzielili się uczestnicy tych wydarzeń: Jerzy Rachwald, i dr Julian Srebrny.

– Bunt, który rozpoczął się na Uniwersytecie Warszawski, wywołał aktywność w większości uczelni warszawskich i polskich. Później okazało się, iż był to bunt całej polskiej młodzieży. Myślę, iż powinien z nami zostać cytat wspaniałego poety Cypriana Kamila Norwida, który widnieje na pamiątkowej tablicy: Nie trzeba kłaniać się okolicznościom, a prawdom kazać, by za drzwiami stały – powiedział dr Julian Srebrny.

Kwiaty pod pamiątkową tablicą przy Bramie Głównej złożyli: rektor i władze UW, władze Miasta st. Warszawy, przedstawiciele Marszałka Województwa Mazowieckiego, Samorząd Studentów, Samorząd Doktorantów i Niezależne Zrzeszenie Studentów.