🔸 Bocheńscy uczniowie coraz częściej wyjeżdżają na Erasmus+. Jak przygotować dziecko do nauki i pracy po angielsku?

46 uczniów II LO w Bochni spędziło w tym roku dwa tygodnie we Włoszech. Uczestniczyli w zajęciach i warsztatach z młodzieżą z partnerskiej szkoły w Pesaro, prezentowali swój region i poznawali włoską kulturę. Dla wielu z nich był to pierwszy moment, w którym język obcy trzeba było wykorzystywać codziennie poza szkolną lekcją. Podobne możliwości mają uczniowie kolejnych szkół w powiecie bocheńskim. Jak przygotować dziecko do sytuacji, w której po angielsku trzeba już nie tylko odpowiedzieć na pytanie nauczyciela, ale także wspólnie wykonać zadanie, zrozumieć instrukcję i poradzić sobie w nowym otoczeniu?

Erasmus+ coraz częściej pojawia się w edukacji uczniów z Bochni

Projekt realizowany przez II LO nosił nazwę „Uczymy się przez doświadczenie” i otrzymał ponad 93 tys. euro unijnego dofinansowania. Wzięło w nim udział 46 uczniów oraz ośmiu nauczycieli. Podczas pobytu we Włoszech młodzież pracowała razem z rówieśnikami z miejscowej szkoły, uczestniczyła w warsztatach i przedstawiała gospodarzom polską kulturę oraz Bocheńszczyznę.

Zagraniczne wyjazdy są obecne również w szkolnictwie zawodowym. Zespół Szkół nr 3 w Bochni prowadzi w roku szkolnym 2025/2026 projekt obejmujący staże we Włoszech, a do udziału w mobilności zrekrutowano 36 uczniów reprezentujących kilka kierunków kształcenia. Powiatowy informator oświatowy wymienia wśród możliwości oferowanych przez szkołę staże Erasmus+ m.in. w Grecji, we Włoszech i na Malcie.

Podczas takiego wyjazdu język pojawia się w bardzo różnych sytuacjach. Trzeba porozmawiać z osobą prowadzącą zajęcia, dogadać się z grupą, zamówić posiłek, zapytać o drogę a także przedstawić efekty wspólnej pracy. Na praktykach zawodowych dochodzą do tego branżowe określenia, instrukcje i polecenia wydawane przez opiekunów.

Jakie umiejętności są potrzebne uczniowi podczas zagranicznego wyjazdu?

Aby uczeń mógł się swobodnie komunikować zagranicą, potrzebne będzie znacznie więcej niż znajomość słówek i poprawnych konstrukcji gramatycznych. Uczeń powinien rozumieć wypowiedź drugiej osoby, wychwycić najważniejszą informację, odpowiedzieć, dopytać i w razie potrzeby powiedzieć to samo prostszymi słowami. Czasem trzeba też streścić komuś tekst, wyjaśnić instrukcję albo przekazać dalej informację usłyszaną chwilę wcześniej.

Właśnie w taki sposób współczesny CEFR (Europejski System Opisu Kształcenia Językowego) opisuje używanie języka. Oprócz odbioru i tworzenia wypowiedzi uwzględnia interakcję oraz mediację, czyli m.in. wspólne dochodzenie do znaczenia, przekazywanie informacji i pomaganie innym w porozumieniu. To umiejętności bardzo bliskie temu, co dzieje się podczas międzynarodowego projektu czy pracy w wielojęzycznej grupie.

Przed wyjazdem dobrze więc ćwiczyć nie tylko słownictwo, ale również konkretne sytuacje komunikacyjne:

• spontaniczną rozmowę;
• zadawanie pytań, gdy coś jest niejasne;
• przedstawianie własnego pomysłu przed grupą;
• wspólne wykonywanie zadania;
• czytanie instrukcji i wybieranie z niej najważniejszych informacji;
• pisanie krótkich wiadomości i e-maili;
• wyjaśnianie po angielsku, jak wykonano zadanie;
• reagowanie na pytania, których wcześniej nie dało się przewidzieć.

Znaczenie przygotowania językowego dostrzega również sam program Erasmus+. Komisja Europejska udostępnia uczestnikom Online Language Support, czyli narzędzia do rozwijania języka używanego podczas nauki, pracy lub wolontariatu za granicą. Brak odpowiednich kompetencji językowych jest przy tym wskazywany jako jedna z głównych barier utrudniających udział w mobilności edukacyjnej.

Jak wygląda przygotowanie do wyjazdu zagranicę w szkole dwujęzycznej?

W szkole dwujęzycznej angielski pojawia się jako naturalny element codziennej komunikacji. Uczniowie mogą korzystać z niego podczas nauki innych przedmiotów, pracy projektowej, prezentacji i codziennych rozmów. Dzięki temu uczą się nie tylko języka potrzebnego w zwykłej rozmowie, ale również tego, jak po angielsku opisać proces, zinterpretować dane, uzasadnić odpowiedź czy przedstawić wniosek.

Tak zorganizowana jest m.in. edukacja w krakowskiej szkole międzynarodowej Da Vinci’s International Schools. W szkole podstawowej uczniowie codziennie uczą się i rozmawiają po angielsku, pracują w wielojęzycznym środowisku i realizują program IB Middle Years Programme. W liceum angielski jest językiem nauczania, a czteroletnia ścieżka obejmuje MYP oraz Diploma Programme.

Uczeń przyzwyczajony do takiej pracy ma więcej okazji, by ćwiczyć język w sytuacjach podobnych do tych, które później pojawiają się podczas Erasmusa, zagranicznych studiów czy pracy w międzynarodowym zespole.

Dobra ocena z angielskiego to dopiero część przygotowania do wyjazdu

Na sprawdzianie uczeń pracuje zwykle z materiałem, który wcześniej poznał. Podczas wyjazdu rozmowa może potoczyć się zupełnie inaczej. Ktoś mówi szybciej, ma inny akcent, używa nieznanego słowa albo odpowiada inaczej, niż uczeń się spodziewał.

Dlatego przydaje się umiejętność radzenia sobie w takich momentach. jeżeli brakuje słowa, można je opisać. jeżeli polecenie jest niejasne, można poprosić o powtórzenie albo podać własny przykład i upewnić się, iż wszystko zostało dobrze zrozumiane. Tego rodzaju reakcje najlepiej ćwiczy się w rozmowie, a nie wyłącznie przy zadaniach pisemnych.

Pomaga też regularne mówienie po angielsku przed wyjazdem. Uczeń, który wcześniej wielokrotnie prezentował projekt, brał udział w dyskusji albo pracował w grupie po angielsku, ma już za sobą sytuacje wymagające szybkiego sformułowania odpowiedzi. Dzięki temu podczas wyjazdu może skupić się bardziej na samej rozmowie i wykonywanym zadaniu.

Jak rodzic może pomóc dziecku przygotować się do wyjazdu?

Przygotowania warto rozpocząć znacznie wcześniej niż po zakwalifikowaniu się do programu Erasmus+. Dobrym sposobem jest zachęcanie dziecka do korzystania z anglojęzycznych materiałów związanych z jego zainteresowaniami. Może to być film popularnonaukowy, podcast sportowy, instrukcja programu komputerowego albo tekst poświęcony ulubionej grze.

Dobrze sprawdzają się także zajęcia, podczas których trzeba mówić bez wcześniej przygotowanego tekstu. Rozmowy z osobami z zagranicy, międzynarodowe projekty szkolne, debaty czy zajęcia prowadzone po angielsku pomagają oswoić sytuację, w której odpowiedź trzeba sformułować od razu.

Krótko przed wyjazdem warto z kolei powtórzyć słownictwo związane z jego charakterem. Uczeń jadący na praktyki w hotelu będzie potrzebował innych określeń niż osoba uczestnicząca w projekcie naukowym. Przydadzą się też zwroty używane w zwykłych sytuacjach: pytanie o godzinę spotkania, zgłoszenie problemu, prośba o wyjaśnienie polecenia czy poinformowanie opiekuna o spóźnieniu.

Bocheńskie szkoły coraz częściej dają uczniom możliwość nauki i zdobywania doświadczenia za granicą. II LO zapowiada kolejne działania Erasmus+, a szkoły zawodowe prowadzą następne zagraniczne staże. Dla młodej osoby dobra znajomość angielskiego oznacza przede wszystkim większą swobodę podczas korzystania z takich możliwości. Im częściej wcześniej używa języka podczas rozmów, projektów i nauki innych przedmiotów, tym mniej obca będzie dla niej sytuacja, w której trzeba poradzić sobie po angielsku poza szkolną salą.