Kard. Grzegorz Ryś do pracowników Krajowej Administracji Skarbowej: Łaska Cię czyni innym człowiekiem

W katedrze na Wawelu odbyły się uroczystości związane ze Świętem Krajowej Administracji Skarbowej. Podczas Mszy św. homilię wygłosił kard. Grzegorz Ryś. Metropolita krakowski mówił o miłosierdziu, przebaczeniu i łasce, która pozwala człowiekowi przekraczać granice zwykłej sprawiedliwości i ludzkiej kalkulacji.

Kardynał Ryś zwrócił uwagę, iż słowa Ewangelii skierowane do uczestników liturgii mają szczególne znaczenie w kontekście ich codziennej pracy. Ewangeliczne wezwanie: „Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny” nie jest bowiem jedynie ogólną zachętą do dobroci. Jest wymaganiem, które prowadzi człowieka poza logikę odpłaty i wzajemności.

Miłosierdzie przekracza zasadę wzajemności

W homilii kard. Ryś przywołał słowa Jezusa o miłości nieprzyjaciół, błogosławieniu tym, którzy przeklinają, oraz modlitwie za tych, którzy oczerniają. Podkreślił, iż chrześcijaństwo stawia człowieka wobec zadania, które po ludzku może wydawać się trudne, a choćby niemożliwe.

Naturalnym odruchem jest bowiem odpowiadać na dobro dobrem, a na zło — próbować odpowiedzieć w podobny sposób. Ewangelia proponuje jednak inną drogę. Nie chodzi tylko o to, aby być człowiekiem przyzwoitym i sprawiedliwym, ale aby nauczyć się patrzeć na drugiego człowieka z perspektywy miłosiernego Boga.

To właśnie w tym miejscu pojawia się pytanie o łaskę.

„Charis” — łaska, która zmienia człowieka

Kard. Ryś zwrócił uwagę na greckie słowo „charis”, które oznacza łaskę. Jak podkreślał, łaska nie jest jedynie czymś, co człowiek otrzymuje od Boga. Jest rzeczywistością, która może przemienić sposób jego myślenia, działania i odnoszenia się do innych.

Człowiek działający wyłącznie według własnych możliwości pozostaje w granicach tego, co uważa za rozsądne, sprawiedliwe i możliwe do wykonania. Łaska pozwala natomiast przekroczyć te granice.

Dlatego chrześcijańskie miłosierdzie nie może być sprowadzone do zwykłej uprzejmości. Jest czymś znacznie więcej — odpowiedzią człowieka na doświadczenie miłości Boga.

„Łaska Cię czyni innym człowiekiem” — ta myśl stała się jednym z najważniejszych przesłań homilii.

Prawo i człowiek

W kontekście spotkania z pracownikami Krajowej Administracji Skarbowej szczególnie wybrzmiało zestawienie prawa, obowiązku i miłosierdzia.

Praca administracji publicznej opiera się na przepisach i zasadach, które mają zapewniać sprawiedliwość oraz porządek. Kard. Ryś przypomniał jednak, iż za każdą sprawą, dokumentem czy decyzją stoi konkretny człowiek.

To ważna perspektywa także w codziennym wykonywaniu obowiązków zawodowych. Przestrzeganie prawa jest konieczne, ale chrześcijańska postawa wobec drugiego człowieka nie kończy się na samym wypełnieniu przepisów.

Miłosierdzie pozwala dostrzec człowieka, który znajduje się po drugiej stronie procedury. Człowieka ze swoimi problemami, słabościami, błędami i historią.

Nie oznacza to rezygnacji ze sprawiedliwości. Chodzi raczej o to, by sprawiedliwość nie została pozbawiona ludzkiej wrażliwości.

„Czy potraficie?” — ważniejsze pytanie brzmi: „Czy chcecie?”

W końcowej części homilii kard. Ryś zwrócił uwagę na istotną różnicę między pytaniem o ludzkie możliwości a pytaniem o pragnienie.

Można pytać: „Czy potrafisz?”. Można zastanawiać się, czy człowiek ma wystarczająco dużo siły, cierpliwości i dobrej woli, by sprostać wymaganiom Ewangelii.

Tymczasem — jak wskazywał metropolita krakowski — ważniejsze jest pytanie: „Czy chciałbyś?”

To właśnie odpowiedź człowieka na Boże zaproszenie otwiera przestrzeń dla łaski. Chrześcijaństwo nie zakłada bowiem, iż człowiek własnymi siłami stanie się doskonały. Zakłada, iż pozwoli Bogu działać w sobie.

Łaska nie odbiera człowiekowi odpowiedzialności. Przeciwnie — uzdalnia go do tego, czego sam nie byłby w stanie dokonać.

Człowiek przemieniony przez łaskę

Homilia kard. Grzegorza Rysia była więc nie tylko refleksją nad konkretnym fragmentem Ewangelii. Stała się również wezwaniem skierowanym do ludzi wykonujących odpowiedzialną pracę na rzecz państwa i społeczeństwa.

Każdego dnia mogą oni spotykać ludzi, których sytuacja jest skomplikowana, którzy popełnili błędy albo znaleźli się w trudnym położeniu. W takich sytuacjach potrzebne są zarówno kompetencje i znajomość prawa, jak i zwyczajna ludzka wrażliwość.

Ewangelia idzie jednak jeszcze dalej. Wzywa nie tylko do tego, by człowiek był dobrym urzędnikiem, pracownikiem czy obywatelem. Wzywa, by stawał się innym człowiekiem.

A przemiana ta — jak przypomniał kard. Ryś — dokonuje się dzięki łasce.

„Łaska Cię czyni innym człowiekiem” — to przesłanie można odczytać jako zaproszenie, by w codziennych relacjach, również tych związanych z pracą zawodową, nie zatrzymywać się na tym, co jedynie sprawiedliwe i wymagane. By szukać także dobra, miłosierdzia i sposobu patrzenia na drugiego człowieka, którego uczy Ewangelia.