22 października Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy ogłosił projekty nowych podstaw programowych dla szkół ponadpodstawowych. W gronie osób przygotowujących propozycje byli pracownicy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Prof. Arkadiusz M. Tomczyk z Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych koordynował prace zespołu odpowiedzialnego za przygotowanie projektu podstaw programowych dla geografii. Warto podkreślić, iż przedmiot ten od lat należy do najchętniej wybieranych przedmiotów na maturze. Koordynatorką zespołu ds. astronomii była dr Justyna Gołębiewska z Wydziału Fizyki i Astronomii.
- Geografia wg nowej podstawy programowej pomaga uczniom zdobywać wiedzę i umiejętności potrzebne do lepszego poznawania oraz rozumienia otaczającego świata - wyjaśnia prof. Arkadiusz M. Tomczyk. - Rozwija umiejętność analizowania i oceniania różnych zjawisk oraz procesów zachodzących w skali lokalnej jak i globalnej. Istotnym elementem jest rozwijanie sprawczości uczniów, obecne w diagnozowaniu problemów środowiskowych i społeczno-gospodarczych, proponowaniu możliwych rozwiązań oraz świadomym uczestnictwie w życiu społecznym i obywatelskim. W odniesieniu do w tej chwili obowiązujących podstaw programowych największe zmiany dotyczą poziomu podstawowego w liceum i technikum, a także szkoły branżowej - dodaje naukowiec.
Jak tłumaczy prof. Arkadiusz M. Tomczyk, ważnym elementem reformy jest wprowadzenie tzw. roku bazowego, który będzie realizowany w pierwszej klasie w liceum oraz technikum. Głównym celem tego roku jest rozwijanie podstawowych umiejętności, kompetencji oraz samodzielności w zdobywaniu wiedzy. W ten sposób uczniowie będą mogli lepiej przygotować się do nauki wybranych przedmiotów na poziomie rozszerzonym, które mogą rozpoczynać się od drugiej klasy. W przypadku geografii w roku bazowym położony został nacisk na takie zagadnienia jak: źródła danych i metody badań geograficznych, planeta Ziemia i jej systemy środowiskowe, zależności człowiek-środowisko-gospodarka oraz zróżnicowanie regionalne Polski.
Z kolei w szkole branżowej głównym celem kształcenia w zakresie geografii jest rozwijanie umiejętności praktycznych potrzebnych do funkcjonowania na dynamicznie zmieniającym się rynku pracy i świadomego podejmowania decyzji w codziennym życiu i pracy zawodowej. W większym stopniu położony został nacisk na analizowanie i rozwiązywanie konkretnych problemów lokalnych i związanych z pracą zawodową niż na samo zdobywanie wiedzy teoretycznej.
- Należy wyraźnie podkreślić, iż przedstawiona propozycja podstaw programowych dla geografii skupia się na kluczowych wyzwaniach XXI wieku, takich jak zmiana klimatu, gospodarowanie zasobami wodnymi, ochrona środowiska, bezpieczeństwo żywnościowe, transformacja energetyczna, wykorzystanie kopalin czy rozwój nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji - mówi prof. Arkadiusz M. Tomczyk.
Przygotowane projekty podstaw programowych są częściową reformy, która będzie wdrażana w pierwszych klasach szkół ponadpodstawowych od 1 września 2027 roku.
